زمان كه فعليتى است ، مسبوق به امكان است و گرد آمدهء همان فعليتها كه يك واحد تشكيل مىدهد چون فعليت است مسبوق به امكان مىباشد . مسائلى كه در اين مقاله بيان شده : ( 1 ) . صفاتى خارجى به نام « تقدّم » و « تأخّر » و « معيّت » داريم . ( 2 ) . هر تقدم و تأخرى مشتمل بر ملاكى است . ( 3 ) . هر تقدم و تأخرى از جنس خود معيّت ندارند . ( 4 ) . هر متأخرى در مرتبهء متقدم خود معدوم است . ( 5 ) . حدوث و قدم يك نوع تقدم و تأخر مىباشد . ( 6 ) . حدوث و قدم مانند تقدم و تأخر اقسامى دارد كه از آن جمله « حدوث و قدم علّى » و « حدوث و قدم زمانى » است . ( 7 ) . جهان طبيعت حادث علّى است . ( 8 ) . جهان طبيعت حادث زمانى است .